Jeśli jesteś przedsiębiorcą, inicjatorem pomysłu na biznes, posiadasz do sprzedaży firmę postaramy się Ci pomóc.

więcej

ARTYKUłY

Opracowanie dla URz

środa, 08 listopad 2006

Klaster informatyczny jako przykład współdziałania przedsiębiorstw we wdrażaniu innowacji

1. Innowacje w przedsiębiorstwach

Innowacyjność można określić, jako działanie przedsiębiorcy, mające na celu rozwój produktu, technologii czy wiedzy w którego konsekwencji osiągane są pozytywne dla przedsiębiorstwa skutki gospodarcze. Innowacyjności w rozumieniu przedsiębiorcy nie można oddzielić od jej skutku dla prowadzonego przedsiębiorstwa. Jest to szczególnie istotne, gdy innowacja musi być w całości lub dużej części finansowana przez przedsiębiorcę ze środków własnych. „Przedsiębiorca zawsze poszukuje zmiany, reaguje na nią i wykorzystuje ją jako okazję” 1. Jedną z takich pożądanych zmian w działalności każdego przedsiębiorstwa jest coś, co możemy określić, jako syntezę innowacyjności – zmiany w kierunku unowocześniania działalności przedsiębiorstwa, w konsekwencji lepszego zaspokajania potrzeb klientów. Za tym oczywiście idą skutki społeczno-ekonomiczne działalności, bo bez nich nie można by nazwać przedsiębiorcą osoby realizującej takie cele.

Innowacja technologiczna generalnie kojarzy się ze zmianami w technice. W/g A.Pomykalskiego „pojęcie innowacji technologicznej obejmuje nowe produkty i procesy oraz znaczące zmiany w produktach i procesach”.2 Generalnie możemy je podzielić, na:

  • innowacje produktowe – czyli stworzenie nowego produktu lub modernizacja produktu, dająca mu cechy pozwalające na lepsze zaspokajanie potrzeb, lub wręcz trafiające w nowe potrzeby, dotychczas nieuświadomione przez konsumenta,
  • innowacje procesowe – czyli zmiany w sposobie wytwarzania, przetwarzania, w wyniku których technologia pozyskania produktu zmienia się znacząco, prowadząc do np. lepszego wykorzystania surowca, zmniejszenia niekorzystnych ograniczeń itp,
  • innowacje systemowe – czyli zmiany lub tworzenie nowych systemów organizacyjnych, technologicznych, informacyjnych, zarządzania itp.

Oczywiste jest, że umiejętność wdrażania innowacji nierozerwalnie łączy się ze skutkami ekonomicznymi działania przedsiębiorstwa. Innowacje kosztują, ale też jeśli są skutecznie wdrażane stanowią podstawę sukcesu danego przedsięwzięcia lub wręcz przedsiębiorstwa.

Kluczowe są tutaj podawane przez P.F.Druckera, trzy warunki powodzenia innowacji:

  • innowacja jest pracą, która wymaga wiedzy, a często ogromnej pomysłowości
  • aby osiągnąć powodzenie, nowatorzy muszą wykorzystywać swoje silne strony oraz być emocjonalnie dostrojeni do okazji do innowacji
  • innowacja musi być zawsze blisko rynku, orientować się na rynek, a w istocie być przez niego inspirowana

Tak rozumiana innowacyjność sprzyja rozwojowi przedsiębiorstwa, może być jego napędem i środkiem do sukcesu. Wydaje się, że powyższa definicja nie wyczerpuje w całości zadań innowacyjności. Często najbardziej skuteczne ekonomicznie innowacyjne działania polegają na uświadomieniu potencjalnemu klientowi jego nowych potrzeb zamiast poszukiwaniu potrzeb rynku. Jeśli taki proces się udaje, taka innowacja zapewnia twórcom najlepszą pozycję rynkową. Przykładem z branży informatycznej może być niekwestionowana pozycja firmy Microsoft jako lidera rynku informatycznego, gdzie w początkach jej działalności potentat ówczesny, firma IBM uznała, że nie istnieje i nie będzie istnieć potrzeba, dla której w gospodarstwach domowych mógłby być zastosowany komputer. Tym samym maleńkie, „garażowe” przedsiębiorstwo, które tą potrzebę sobie uświadamiało i miało wizję tworzenia nowego produktu po latach stało się gigantem większym, niż jego pierwszy zleceniodawca. Podobnie lat temu 20 nie istniał popyt np. na telefony komórkowe. Został zbudowany jako skutek działań innowacyjnych i dzisiaj telefonia mobilna jest jedną z podstawowych dziedzin technologicznych, stanowiąca o rozwoju tysięcy przedsiębiorstw – ale właśnie na uświadomieniu sobie przyszłościowej korzyści z innowacji w tym kierunku wzrosły firmy, nie mające wcześniej swego miejsca na rynku (np. Nokia). Dzisiejsze ich sukcesy i skutki ekonomiczne działania są niejednokrotnie znaczące dla całych gospodarek krajów, w których się rozwinęły.

Podstawowym w tym miejscu wydaje się być pytanie, skąd przedsiębiorstwa mają brać innowacje, innowacyjne idee. Można wyróżnić tutaj kilka sposobów dotarcia do celu, którym jest zidentyfikowanie innowacji (lista niekompletna):

  • pracownicy – jest prawie oczywistym, że podstawowym źródłem innowacji mogą być pracownicy przedsiębiorstwa. To oni są źródłem pomysłów, rozwiązań wynikających z codziennej obserwacji skutków pracy przedsiębiorstwa. Ich idee, włączone w procesy przedsiębiorstwa najskuteczniej można przełożyć na innowacyjność produktu, technologii czy organizacji. Oczywiście stymulowanie nowatorskich zachowań pracowników jest zadaniem trudnym, niekiedy podporządkowane mu są całe systemy zatrudnienia, ścieżki kariery zawodowej i finansowej. Właściwe motywowanie pracowników pozwala wykorzystać ich potencjał innowacyjny. Wykorzystanie w praktyce teorii motywacji, którą z powodzeniem stosuje wielu przedsiębiorców (np. piramidy hierarchii potrzeb Maslowa) daje niemożliwe do przecenienia skutki. Motywowanie pojedynczych pracowników, jak również grup pracowniczych, stających razem do rozwiązywania zadań i realizacji nowych wyzwań to trudna sztuka. W Polskich warunkach tym trudniejsza, że w znacznej liczbie przedsiębiorstw kadra zarządzająca wywodzi się z czasów, w których prawie żadna uczelnia nie przygotowywała właściwie do realizacji takich zadań. Zwłaszcza w małych przedsiębiorstwach często szef czy właściciel jest osobą o dużym doświadczeniu zawodowym, technicznym, ale z ogromnymi brakami wiedzy z zakresu organizacji pracy, motywacji pracowników, ekonomii itd.,
  • badania własne – to bardzo skuteczny środek pozyskania innowacji, jednak w praktyce prawie zastrzeżony dla przedsiębiorstw dużych. W małych i średnich firmach istnieją również często działy czy komórki organizacyjne zajmujące się badaniami, lecz wyniki ich działań są bardzo ograniczone. Wynika to generalnie z konieczności ponoszenia dużych nakładów finansowych przy niepewnych efektach. Małe przedsiębiorstwa nie mogą sobie w większości pozwolić na takie inwestycje, choć mogą one być podstawą do osiągnięcia znaczącego sukcesu. Dlatego duże koncerny, które stać na ogromne działy badawcze, gdy osiągają sukces w postaci znalezienia nowych produktów, technologii czy procesów, w konsekwencji uzyskują z nich bardzo znaczne profity. Szkolnym przykładem mogą być tutaj koncerny czy przedsiębiorstwa farmaceutyczne. W polityce finansowania prac badawczych istotną rolę pełni Państwo, lecz nie każde zdaje sobie sprawę (lub umie w praktyce to wdrożyć) ze znaczenia małych, specjalistycznych i bardzo kreatywnych jednostek badawczych, lub wyspecjalizowanych jednostek w ramach małych przedsiębiorstw. Pozytywnym przykładem mogą być zasady wspierania i finansowania badań w dziedzinach biotechnologicznych w USA, gdzie wiele rozwiązań pochodzi z małych firm, często kilkuosobowych o bardzo wysokiej motywacji do osiągnięcia sukcesu,
  • klienci – pozyskanie wiedzy o potrzebach i pomysłach klientów może również być drogą do innowacji. Najczęściej dotyczy to innowacji systemowych, organizacyjnych, czasem produktowych, zwłaszcza w kierunku lepszego zaspokojenia potrzeby klienta, w konsekwencji lepszej pozycji produktu na rynku. Praktyka zbierania z rynku informacji o własnym produkcie widoczna jest zwłaszcza w ostatnich czasach, głównie dzięki ułatwieniom, jakie niosą ze sobą technologie informatyczne (internet),
  • konkurencja – należy do najistotniejszych źródeł informacji o innowacjach. Obserwacje produktów i zachowań konkurencji praktycznie w każdej branży i przedsiębiorstwie jest praktykowane i często skutkuje wywołaniem proinnowacyjnych działań. Motywacja jest jednoznaczna, podglądanie konkurencji zapewnia możliwość dotrzymania jej kroku, niejednokrotnie prześcignięcia w wyścigu o klienta,
  • targi, seminaria, konferencje – przyczyniają się do wzrostu innowacyjności przedsiębiorstw poprzez informacje, jakie dzięki nim uzyskują przedsiębiorcy. Dzięki temu, że często mają charakter branżowy, pozwalają na obserwację nowości, pomysłów, trendów, na spotkania podmiotów z różnych krajów i środowisk,
  • bazy informacji – wspomagają poszukiwanie nowych rozwiązań. Tworzone są przez wiele organizacji, od szczebla międzynarodowego (np. europejskie – IRC), poprzez rządowe (np. Synaba powstała pod kuratelą Komietetu Badań Naukowych) aż do regionalnych, wojewódzkich,
  • jednostki badawczo-rozwojowe – to szereg wyodrębnionych instytucji, prowadzących prace badawcze finansowane głównie przez państwo. Potencjalnie mogą one być dobrym miejscem pozyskania innowacyjnych rozwiązań, zwłaszcza dla przedsiębiorstw większych, ze względu na problematykę, jaką się zajmują. Podobną rolę pełni cała sieć jednostek PAN, choć współpraca szczególnie z małym i średnim przedsiębiorcą jest w ich wypadku dosyć słaba,
  • uczelnie – jako miejsce kształcenia przyszłych pracowników mają znaczenie podstawowe. Są również miejscem prowadzenia szeregu prac badawczych, jednak przeniesienie ich wyników na poziom przedsiębiorstwa nastręcza dużo problemów. Stąd szereg specjalnych projektów mających działać na styku uczelnia-przedsiębiorstwo, wiele z nich finansowanych przez UE, dających szansę na powstanie lepszych powiązań i pozwalających z optymizmem patrzeć na możliwości wykorzystania pracowników naukowych uczelni i ich badań dla potrzeb rynkowych przedsiębiorców

Stan innowacyjności w Polsce

Bazując na danych GUS można zauważyć, że stan innowacyjności polskiej gospodarki daleko odbiega od średniej europejskiej i plasuje nas w miejscu krajów o tradycyjnej gospodarce, opartej w małym stopniu o procesy nowatorskie, częściej używających obcych rozwiązań i technologii.

Wśród małych przedsiębiorstw objętych w latach 2002-2004 badaniem, tylko 17% wdrożyło innowacje, w przedsiębiorstwach średnich było to 40%, a w przedsiębiorstwach dużych już 67%. Trzeba tu zauważyć, że średnio w UE 39% małych przedsiębiorstw rozpoczęło wysiłek innowacyjny w tym samym czasie.

Najdobitniej pokazuje to zjawisko wielkość nakładów na rozwój i badania przedsiębiorstw polskich. Obecnie wynoszą one około 0.6% PKB, przy średniej unijnej wynoszącej 1.8%. Nakłady poniżej 1% PKB na cele rozwojowe są w zasadzie cofaniem się gospodarki, jak uznaje Felbur S. Czyżewska Z.3.

Szczególnie trudna jest pozycja małych przedsiębiorstw, dla których działalność innowacyjna i badawczo-rozwojowa opiera się głównie na pracach wewnętrznych, przedsiębiorstwa większe częściej zlecają takie prace zewnętrznym ośrodkom. Jest to głównie spowodowane słabością kapitałową MSP. Istotne jest również, że w przypadku MSP generalne zainteresowanie innowacją jest inaczej rozumiane, niż w w firmach większych. Często jako innowacyjne widzą przedsiębiorcy jedynie działania zmierzające do zakupu nowej maszyny, nowego oprogramowania, hali itp. Rzadziej dotyczy to działalności twórczej, nowych pomysłów, badań, dających na końcu nowy produkt, nową wiedzę, co w przyszłości mogłoby stawiać przedsiębiorcę w gronie nie tylko sprzedających produkt, ale i wiedzę, technologię, „know how”.

?ródłami finansowania innowacji w Polsce są głównie kapitał własny, środki kredytowe, fundusze specjalnie jak venture capital, seed capital, aniołowie biznesu, oraz środki pomocowe państwowe i UE. Te ostatnie są coraz częściej wykorzystywane, stanowią coraz większy motor innowacyjności przedsiębiorstw. I tak, w/g badań GUS w roku 2004 z ogólnie środków publicznych wsparcie uzyskało 3% małych, 9% średnich i 11% dużych przedsiębiorstw w Polsce. Jako ciekawostkę można podać, że najbardziej skuteczne były firmy podkarpackie i lubelskie – około 16% z nich otrzymało pomoc, głównie z funduszy UE. Taka skuteczność wymienionych województw wynika również z doskonałej motywacji do pozyskiwania funduszy wynikającej z końcowych miejsc na liście regionów unijnych pod względem dochodów mieszkańców.

Mimo wszystko przedsiębiorcy oceniają, że pozyskiwanie środków zewnętrznych na innowacje jest trudne i często nieopłacalne. Zbyt rozbudowane procedury, dokumenty, zasady starania się o środki rozliczenia związane z nimi, skutecznie utrudniają korzystanie z tej formy finansowania. Najczęściej firmy decydują się sięgać po środki unijne przy zakupach inwestycyjnych, działaniach związanych z wdrażaniem systemów informatycznych, systemów zarządzania ISO i szkoleniami. Można tu zaobserwować podstawowe zjawisko – firmy dostają środki wspierające na te inwestycje, które i tak, nawet bez tych środków wykonywałyby. Dużą trudnością jest jednak dostosowanie kalendarza inwestycyjnego przedsiębiorstwa do dostępności funduszy wspierających i cyklu ich pozyskiwania. Lepiej udaje się to w przedsiębiorstwach większych, gdzie profil inwestycyjny jest często długoletni, plany znane i zatwierdzane odpowiednio wcześnie do realizacji. Poszukiwanie zewnętrznych źródeł wsparcia czy finansowania jest wtedy znakomicie łatwiejsze.

Prócz barier finansowych, istnieje wiele innych przeszkód w innowacyjnym rozwoju przedsiębiorstw w Polsce. Należą do nich między innymi niska świadomość potrzeb innowacji wśród przedsiębiorców, trudności na rynku pracy, niestabilność popytu, często dominujące pozycje poszczególnych firm w danej branży. Jednak przy osiąganiu wzrostu gospodarczego przez gospodarkę w całości, gdy zostają zwiększone ogólnie nakłady inwestycyjne, przedsiębiorstwa dużą ich część kierują na technologie i działania innowacyjne.

W latach ostatnich, przedsiębiorstwa korzystały z różnym powodzeniem ze źródeł finansowania najpierw przedakcesyjnych, później z programów strukturalnych, w których wsparcie MSP było jednym z podstawowych priorytetów. Te same kierunki mają być jeszcze bardziej wzmocnione w latach 2007-2013, gdzie znaczące nakłady na innowacje, nowe technologie i poprawę konkurencyjności gospodarek Europy powinny przełożyć się na efekty dla przedsiębiorstw i ich pracowników. Polska ma być w jeszcze większym stopniu jak w latach poprzednich beneficjentem tych programów.

3. Współpraca przedsiębiorstw

W dobie gospodarki globalnej, przedsiębiorstwa stają przed nowymi wyzwaniami wynikającymi z innego znaczenia konkurencyjności. Dzisiaj konkurują firmy nie tylko w zakresie lokalnym, często w swej działalności muszą spotykać się z dużymi, międzynarodowymi graczami, posiadającymi znacznie większe zasoby i możliwości. Jedną z istotnych dróg do zapewnienia lepszej konkurencyjności jest wykorzystywanie zjawisk synergii, jakie występują wtedy, gdy wiele podmiotów łączy wysiłek we wspólnym celu. Pozytywnym skutkiem będą zarówno wspólne działania naukowo-badawcze, wspólne inicjatywy handlowe, jak również powstawanie łącznej reprezentacji podmiotów u decydentów – władz, środowisk opiniotwórczych itp. Współpraca nie dotyczy li tylko przedsiębiorców. W praktyce skuteczne powiązania dające dobre efekty obserwuje się wtedy, gdy występują pomiędzy przedsiębiorstwami, jednostkami badawczymi, uczelniami i szkołami oraz instytucjami wspierania biznesu. Tak rozumiana współpraca pomaga firmom przezwyciężać wiele ograniczeń, szczególnie tych, które są związane z efektem skali.

Jedną z takich koncepcji tworzenia zasad współpracy jest tak zwany regionalny system innowacji4. Jest to zorganizowany system powiązań, koordynowany, sterowany i monitorowany. Składowymi są przedsiębiorstwa, instytucje wspierające, instytucje finansujące oraz całe otoczenie biznesu. Cechą szczególną jest koordynacja całości działań, dająca w rezultacie większe efekty w znaczeniu ponadregionalnym, dzięki którym efekty działań całościowych przekładają sie na wzrost konkurencyjności gospodarki regionu i jego znaczenia w rozumieniu globalnym.

W/g A.Salleza5 istnieją trzy typy powiązań przedsiębiorstw:

  • dystrykty przemysłowe – jako powiązania lokalne przemysłowe oparte na współpracy produkcyjnej,
  • komplementarne sieci powiązań – współpraca przedsiębiorstw oparta przeważnie na pionowych powiązaniach kooperacyjnych
  • sieci współpracy i współdziałania – charakteryzujące się różnymi zakresami współpracy, najczęściej poziomymi.

W ramach regionalnego spojrzenia na współpracę przedsiębiorstw wyróżnia się ostatnio koncepcja klastrów, inaczej nazywanych gronami przedsiębiorczości. Jeśli przyjąć za wieloma autorytetami, że o rozwoju regionalnym decydują małe i średnie przedsiębiorstwa, to kluczową staje się ich współpraca dla dobra regionu i jego mieszkańców.

4. Networking – czyli struktury sieciowe przedsiębiorstw

Organizacją sieciową przedsiębiorstw można za M.Perry'm nazwać strukturę powiązań podmiotów gospodarczych w różnym zakresie i na różnych płaszczyznach, wymuszoną lub dobrowolną, z następującymi wyróżnionymi typami zależności:

  • zależności rynkowe, związane z rynkiem zbytu i produktami
  • zależności regionalne, związane z położenie terytorialnym
  • zależności organizacyjne, wynikające z powiązań własnościowych, majątkowych itp.
  • zależności nieformalne, wynikające z różnego rodzaju powiązań np. osobistych, politycznych itp.

Tak sformułowane struktury sieciowe są przedmiotem zainteresowania państwa, ze względu na fakt, że ich tworzenie przyczynia się znacząco do rozwoju gospodarczego i ekonomicznego.

Podstawowe powody uzyskiwania efektów rozwojowych można wyróżnić następujące:

  • ułatwienia dostępu do zasobów i wiedzy – partnerzy dzieląc sie ze sobą informacją o zarządzaniu zasobami podnoszą efektywność ich wykorzystania, możliwe jest uzupełnianie zasobów, ich skuteczne i efektywne wykorzystanie, zmniejszające koszty np. zaopatrzenia (tworzenie grup zakupowych), pozyskiwania pracowników, wspólne programy szkoleniowe, wykorzystanie zasobów innych podmiotów z sieci
  • wzrost zaufania do efektów – struktura powiązana generuje większą pewność działania i sytuacji ekonomicznej dla jej członków, korzystających w jakiejś części z efektów działań każdego uczestnika, w rezultacie zmniejszenia niepewności osiągania pozytywnych efektów
  • pozyskiwanie nowych możliwości rozwojowych – koordynacja i racjonalizacja powoduje, że powiązane podmioty swoje działania wykonują efektywniej. ?atwiej wykrywane są wolne moce przerobowe a przede wszystkim mogą być skutecznie zagospodarowane podnosząc efektywność pracy grupy
  • większa elastyczność i szybkość reagowania – powiązane podmioty znacznie szybciej i znacznie efektywniej potrafią przenosić zasoby dla osiągnięcia sukcesu zwłaszcza w przypadku szybko zmieniających sie celów i sytuacji zewnętrznej
  • zwiększenie dostępu do informacji i wiedzy – zwłaszcza w dzisiejszych czasach, gdy przewaga informacyjna często stanowi o sukcesie przedsięwzięcia, powiązane podmioty szybciej, z większego zakresu rynkowego i procesowego oraz znacznie mniej kosztownie mogą pozyskiwać informacje, na podstawie których sterują wykonywanymi działaniami.

W warunkach polskich, istnieje wiele przeszkód na drodze do tworzenia powiązań przedsiębiorstw mogących wyzwolić powyższe, pozytywne efekty. Czasy gospodarki planowej likwidowały w firmach konieczność czy celowość poszukiwania powiązań różnych typów. Natomiast podczas rozwijania gospodarki rynkowej świadomość konkurowania o ten sam czy zbliżony rynek często paraliżuje przedsiębiorców, powodując, że miast widzieć długofalowe i bardzo pozytywne skutki współdziałania wybierają wyłącznie działanie konkurencyjne. Stąd większość polskich firm pracuje niejako „w odosobnieniu”. Należy również wspomnieć pewnie cechy psychologiczne ograniczające tworzenie powiązań – a wynikające z ograniczonego zaufania do partnerów, ich słowności, kultury biznesowej a wręcz często uczciwości. Bez bowiem podstawowego zaufania nie udają się najbardziej skuteczne struktury sieciowe – nazywane gronami przedsiębiorczości lub klastrami.

5. Klastry

Można powiedzieć, że w świetle powyżej wspomnianych cech charakterystycznych, klastry są najbardziej zaawansowaną i najefektywniejszą zdaniem autora strukturą powiązań podmiotów. Charakteryzują się one bowiem nie tylko istnieniem większości (właściwie wszystkich) z wspomnianych płaszczyzn powiązań, ale również ich podstawą jest integralność terytorialna, sprzyjająca zacieśnianiu współpracy oraz ścisłe powiązanie z instytucjami pozabiznesowymi.

Klasykiem teorii klastrów jest M.Potter, w/g którego klaster, to geograficzna koncentracja wzajemnie powiązanych przedsiębiorstw, przedsiębiorstw służących sobie wzajemnie w łańcuchach dostaw i realizacji usług, z różnych ale powiązanych ze sobą sektorów oraz instytucji otoczenia biznesu, w tym uczelni, stowarzyszeń, izb gospodarczych, wzajemnie współpracujących i jednocześnie konkurujących. Kluczowym jest ostatnia część definicji, w/g której podmioty współpracują ze sobą ale i jednocześnie konkurują. Choć wydaje się to dziwne, jednak jest możliwe lub wręcz stymulujące. Przedsiębiorstwa w klastrze współpracują ze sobą w szeregu działań, zwiększając wzajemnie swoje możliwości, wspólnie ponoszą wiele nakładów, wspólnie działają dla rozwoju metod i produktów, racjonalizacji kosztów itp. Jednocześnie w świecie do klastra zewnętrznym konkurują, szukając swego własnego miejsca w rynku.

6. Klaster informatyczny - geneza

W rezultacie projektu prowadzonego w 2006 roku przez Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie oraz CASE Doradcy Sp. z o.o. a współfinansowanego z funduszy UE odbyło się szereg spotkań przedsiębiorców Podkarpacia z kilku wybranych branż. Jedną z nich była branża informatyczna. Została wytypowana, ponieważ w województwie podkarpackim statystycznie istnieje większy odsetek firm informatycznych, niż średnio w kraju. Zauważona koncentracja przedsiębiorstw tej branży, szczególnie w Rzeszowie czy Mielcu stanowiła potencjalną możliwość utworzenia się struktury klastrowej, w konsekwencji pozwalającej na rozwój tej wysoce technologicznej dziedziny aktywności przedsiębiorstw.

Część przedsiębiorców, którzy w przeszłości współpracowali już ze sobą na różnych płaszczyznach odpowiedziała na powyższą inicjatywę, czego skutkiem było zdefiniowanie organizmu pod nazwą Podkarpacki Klaster Informatyczny oraz powstanie reprezentującej go organizacji – stowarzyszenia „Informatyka Podkarpacka”.

  1. Integracja środowiska podkarpackich przedsiębiorców branży telekomunikacyjnej, telefonicznej i informatycznej.
  2. Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, wspieranie inicjatyw gospodarczych i podnoszenie wiedzy teleinformatycznej społeczeństwa, prowadzenie doradztwa personalnego, a także przeciwdziałanie bezrobociu
  3. Wspieranie budowy i rozwoju gron przedsiębiorczości branży teleinformatycznej (klastra gospodarczego)
  4. Rozpowszechnianie oraz budowanie prestiżu środowiska teleinformatycznego.
  5. Reprezentowanie i ochrona interesów gospodarczych członków Stowarzyszenia.
  6. Podejmowanie działań lobbingowych w celu wykreowania województwa podkarpackiego jako atrakcyjnego miejsca dla inwestorów zewnętrznych.
  7. Współdziałanie z organami władzy administracji rządowej i samorządowej w zakresie tworzenia korzystnych warunków działalności gospodarczej.
  8. Budowanie wspólnej marki firm reprezentowanych przez członków stowarzyszenia.

    W ramach punktu 2 i 3 określonych w statucie stowarzyszenia, podmioty gospodarcze uczestniczące w nim rozpoczęły prace których skutkiem ma być ułatwienie wprowadzania innowacyjnych technologii i rozwiązań do swoich produktów i codziennych działań.

  9. Klaster informatyczny – innowacyjne działania i plany
Wykorzystując potencjał grupy przedsiębiorstw tworzących klaster i zrzeszonych w stowarzyszeniu rozpoczęto prace nad wspólnymi działaniami mającymi za cel poprawienie ich konkurencyjności oraz wyzwolenie efektu synergii. Wśród nich działania, które mogą być uznane za innowacyjne stanowią podstawę do pozytywnego widzenia efektów współpracy i celowości identyfikacji klastrowych struktur:
  • uzupełnienie – członkowie klastra docierają w swoich działaniach komercyjnych do różnych klientów. Dostarczają im produktów jakich w danym momencie oczekują, ale żaden z podmiotów nie oferuje możliwości zaspokojenia całości potrzeb jakie z branży informatycznej może mieć obsługiwany klient. Stąd powstała idea działań komplementarnych, pozwalających na wzajemne uzupełnienie ofert o części, które są produktem innych członków klastra. Jako innowacyjne należy tu uznać współdziałanie w zakresie stworzenia platform wymiany informacji, integracji rozwiązań i systemów dostarczanych przez poszczególnych członków klastra. W rezultacie klient może otrzymać w pełni współpracujące, zintegrowane systemy informatyczne, a ich integracja będzie wynikiem współdziałania produktowego firm – członków klastra,
  • wymiana informacji i doświadczeń – jest pierwszym efektem współpracy przedsiębiorstw, trudnym jednak do przecenienia. W działaniach związanych z technologiami informatycznymi często rozwiązania przychodzą w wyniku prowadzenia długookresowych prac i badań, jednocześnie, żaden podmiot takie czynności podejmujący nie ma pewności, czy wybrane technologie lub sposoby implementacji będą właściwe, dadzą mu w konsekwencji szanse realizacji projektów jakie chciałby zrealizować. Spotkania w gronie przedsiębiorców tworzących technologie informatyczne pozwalają na wymianę wiedzy, spostrzeżeń i doświadczeń w rezultacie których poziom produktów oferowanych przez firmy się poprawia,
  • budowanie zaufania – działania w kierunkach innowacyjnych, rozwoju rynku oraz produktów podejmowane wspólnie przez przedsiębiorstwa w ramach jakichkolwiek sieci współpracy muszą być wsparte wzajemnym zaufaniem przedsiębiorców, serią kontaktów i spotkań nieformalnych. W ich konsekwencji powstaje więź pozwalająca na lepsze wykorzystanie zasobów, wymianę informacji, chęć do osiągania wspólnych celów. Nie do przecenienia jest również aspekt jakościowy – powstanie nieformalnych więzi poprawia jakość wzajemnie oferowanych rozwiązań i powoduje, że z powodów osobistych skutki wspólnych prac są bardziej niż zwykle szczegółowo kontrolowane i zadbane,
  • wspólne inicjatywy organizacyjne – korzystając ze znacznej szerokości oferowanych produktów przedsiębiorstwa klastra planują wspólne działania organizacyjne, polegające na tworzeniu reprezentacji całości, dla lepszej alokacji kosztów. Przykładem może być planowane utworzenie wspólnego biura handlowego, którego zadaniem miało by być prowadzenie działalności informacyjno-handlowej zwłaszcza poza siedzibą firm – członków klastra. Większość przedsiębiorstw zrzeszonych nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów zatrudnienia i organizacji takiego biura, jednocześnie efektywność jego wykorzystania przy mniejszej ofercie była by ograniczona. Stąd wspólne inicjatywy mogą być szansą wyjścia podmiotów na rynki, na których nie były dotychczas obecne i na które samodzielnie nie są w stanie wejść,
  • wspólne aplikacje o środki pomocowe – tak klaster jako całość, jak i związki mniejsze (konsorcja) firm – członków klastra znakomicie sprawniej mogą ubiegać się o środki wspierające rozwój działalności. Wspólne występowanie o dofinansowanie działań jest łatwiejsze merytorycznie, jakość składanych projektów oraz ocena ich trwałości rynkowej rośnie. Dzięki temu są lepiej oceniane przez różnego rodzaju komisje weryfikacyjne. W konsekwencji członkowie klastra liczą na łatwiejszy dostęp do środków, zwłaszcza unijnych. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że wiele inicjatyw innowacyjnych, które mogły by być realizowane przez firmy jest mało atrakcyjna jeśli nie osiągają odpowiedniej wielkości. Aplikowanie o środki zewnętrzne niejednokrotnie kosztuje zbyt dużo, żeby dla potrzeb pojedynczej firmy lub jednego, niezbyt wielkiego projektu miało ekonomiczne i organizacyjne uzasadnienie. Takie projekty składane wspólnie są znacznie skuteczniejsze, a w grę wchodzi wiele dziedzin aktywności przedsiębiorstw:
  • wspólne działania szkoleniowe dla pracowników
  • projekty wspierające zatrudnienie, projekty stażowe
  • wspólnie podejmowane badania marketingowe, badania rynku
  • poszukiwanie zastosowań nowych technik i technologii
  • wspólne działania handlowe i promocyjne
  • współpraca w zakresie pozyskiwania kapitału

8. Podsumowanie

Wyzwaniem dla przedsiębiorstw branży IT jak i innych branż w podobnym stopniu, jest w chwili obecnej sprawne włączenie się do struktur handlowych powstających na rynku europejskim, związanych z jednej strony z jego wielkością, obecnością na nim przedsiębiorstw dużych, zjawiskami łączenia się podmiotów dla zajęcia lepszej pozycji rynkowej oraz wykorzystanie znacznych funduszy przeznaczonych na rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności gospodarki Polski. Jak wskazano w Strategii Lizbońskiej kluczowym dla rozwoju gospodarek Europy jest budowanie gospodarki opartej o wiedzę, gdzie podstawą sukcesu ekonomicznego ma być innowacyjność, kreatywność, tworzenie nowych rozwiązań i metod uzyskiwania celów.

Realizacja tych zadań dla pojedynczego małego czy średniego przedsiębiorstwa jest trudna, często wręcz niemożliwa. Ograniczone zasoby decydują o tym, jakie działania może podjąć dana firma. Sieciowanie przedsiębiorstw jest jedną z metod obejścia wskazanych problemów, na ile skuteczną, zależy od stopnia powstających powiązań i kreatywności poszczególnych elementów sieci.

Dużo również zależy od instytucjonalnego wsparcia otoczenia firm, które dostrzegając potencjał tkwiący w takim współdziałaniu może być istotnym czynnikiem wzrostu.

Podobnie uczelnie, szkoły, jednostki badawcze, włączając się w działania klastrowe mogą znacząco wzmocnić ich siłę, zapewniając sobie równocześnie miejsce na zbyt produktów własnych – tak w postaci absolwentów uczelni, wyników prac badawczych czy wręcz zaangażowania w ciekawe nawet pojedyncze projekty.

  1. P.F. Drucker „Innowacje i przedsiębiorczość.Praktyka i zasady”
  2. A.Pomykalski, „Innowacje”
  3. Felbur, Czyżewska „Nakłady na finansowanie nauki, a wzrost gospodarczy”
  4. Braczyk H.,Cooke P.,Heidenreich M, 1998
  5. Sallez A. „Zarządzanie w regionie, Polska-Europa-?wiat”

Podobne:

Chcesz otrzymywać informację o bieżących wydarzaniach i naszych planach? Skorzystaj z naszego newslettera.

Czy jesteś zaintersowany udziałem w targach IT w Rzeszowie?
TAK
NIE
redakcja | reklama | współpraca | kontakt